أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى

پيشگفتار 25

فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )

مناصب و مشاغل تهيّه و در آخر كتاب افزوده شد . همچنين ، فهرستى از لغات و اصطلاحات ديوانى كه به نظر مىرسيد نياز به شرح و توضيح دارد ، استخراج شد . اين اثر نيز مانند ديگر نسخه‌هاى خطّى از افتادگى و كاستى عارى نيست ؛ از اين‌رو هرجا كه نياز به افزودن كلمه‌اى بود در بين [ ] آورده شد . عناوين كتاب از مؤلّف است جز در چند مورد كه بين [ ] مشخّص شده است . در چند مورد كلماتى براى مصحّح نامفهوم بود كه در پاورقى بدانها اشاره شده است . منابع فتوحات شاهى فتوحات شاهى از نوع تاريخ‌هاى عمومى است كه از به دو خلقت بشر شروع شده و تا سال 920 ه . ق را دربر مىگيرد . امينى كتاب خود را به دو دفتر تقسيم مىكند : دفتر اوّل از آفرينش آدم و نياكان پيامبر تا زمان شاه اسماعيل را دربر مىگيرد و دفتر دوم شامل رويدادهاى دورهء شاه اسماعيل تا حوادث تاريخى سال 920 ه . ق است . وى در همين سال فتوحات شاهى را به صورت ناتمام باقى گذاشته است . استورى به اشتباه اين كتاب را از بنايى دانسته است . فتوحات شاهى يكى از منابع مهمّ عصر صفوى است كه از نظر نقل حوادث دوران قبل از تشكيل سلسلهء صفويّه - خاصّه مبارزات اين خاندان در جهت كسب قدرت تا اوايل سلطنت شاه اسماعيل اوّل - درخور توجّه است . مؤلّف در نگارش كتاب خود از آثارى چون ديوان منسوب به حضرت على ، تاريخ طبرى ، كشف الغمه ، كشّاف ، صحيح مسلم ، صحيح بخارى ، روضة الطالب ، روضة الاحباب ، درج الدرر ، شرح مختصر ابن حاجب ، نفايس الفنون ، تاريخ گزيده ، مونس الحزين ، نوادر الحكمه ، سلسلة الذهب ، شواهد النبوة ، روضة الشهدا ، صفوة الصفا ، ظفرنامه ، حبيب السير و غيره بهره برده است . علاوه بر اين ، در پاره‌اى موارد نيز منابعى مورد توجّه و استناد وى بوده كه از آنها به صورت « قاضى مير حسين يزدى گويد » ( ص 40 ) ؛ « حافظ اسماعيل از صهيب روايت كند » ( ص 40 ) « كازرونى در وجه تسميهء عدنان چنين گويد » ( ص 58 ) ؛ « به زعم ابو معشر بلخى » ( ص 74 ) ؛ « از محمد بن اسحاق روايت كرده‌اند » ( ص 86 ص 90 ) ؛ « ابن عباس گويد » ( ص 108 ) ؛ « به روايت صاحب مناقب » ( ص 340 ) ؛ « صاحب اعلام از محمّد بن يعقوب از احمد بن ادريس از محمّد بن حسّان